We leven in het tijdperk van het Ego | over bewustzijn & ziel

Een bloem die groeit is een bloem die leeft.

We leven in het tijdperk van het ego, maar toch… onder dat masker leeft iets dat wil groeien. Dat wil leven.

Tweede kerstdag. En ik vind mezelf terug in de ochtend zoals zo vaak: schrijvend. Mijn gedachten nemen over.

Woorden komen als vanzelf. Ik zag in gedachten een boom, een plant, een bloem. En ik besefte:

Een bloem die groeit is een bloem die leeft. Een dier dat vrij is zal elke dag leren om te overleven, en toch… zie de tijger luieren, zie de ijsberen spelen. Ze leven. Ze zijn.

De mens moest, om door te groeien, om verder te komen dan enkel instinct en overlevingsdrang, een nieuw vermogen krijgen: een nieuw soort bewustzijn.

Om de kans te krijgen te leren. Om te gaan van observeren naar filosoferen. Om te gaan van geloven naar weten.

Maar deze kracht komt met verantwoordelijkheid. En met een duivels dilemma.

Een duivels dilemma.

Want waar een hond ‘is’, en een tijger ‘is’, moest de mens beslissen wie hij of zij was, en die afgesproken ik gaan spelen.

Een rol aannemen.

Het ego werd geboren: een masker, een pact met de buitenwereld, een construct dat veiligheid belooft.

En daarmee ontstond dualiteit: de bron van alle strijd. Strijd die de mens voert tegen zichzelf, tegen elkaar, en tegen alles op aarde wat niet meebouwt aan dat persoonlijke verhaal van “ik”.

Het ego is een mix van innerlijke goden: stemmen, loyaliteiten, angsten, idealen, en vooral: overlevingsdrang. En die drang is net zo sterk als instinct. Dus ontstaat er strijd: tussen gevoel en ratio, tussen eenheid en dualiteit, tussen wie we zijn en wie we denken te moeten zijn.

Zelfs de tijd zelf is een menselijke eenheid, die angst en twijfel voedt.

Tijd is een meetlat die het ego gebruikt om te oordelen: ben ik op tijd, ben ik ver genoeg, ben ik goed genoeg, veilig genoeg?

Het geschenk en het dilemma: reflectief bewustzijn

Maar het prille bewustzijn wil groeien. Het wil zichzelf zien, door de ogen van de mens.

Onze taak is evolutionair gezien een religieuze:

bewustzijn creëren.

Want elke religie vertelt hetzelfde. En daarom raken mij de oude verhalen, juist vandaag. De geboorte van het kind met kerst: iets nieuws, kwetsbaars, dat in ons geboren wil worden. En het sterven van het ego met Pasen: het inzicht dat onder het masker een mens leeft die groeien wil en groeien moet.

Maar helaas is het ego zo sterk, dat het zelfs deze boodschap kan verdraaien. Kijk naar de leiders die we kiezen. Elk greintje menselijkheid verdwenen, enkel een masker van angst, een opgeblazen ego.

Mythen, sprookjes en symbolen, duizenden jaren lang begrepen als innerlijke psychologie, zijn verstopt geraakt achter regels, dogma’s en retoriek. We leerden de letter te aanbidden en vergaten de geest.

De mens die doodsbang is voor de dood, is daardoor net zo bang om te leven. Het ego beslist en groei stopt.

De enige groei die onze tijd nog massaal eert, is economische groei. En de bange mens zoekt in materie bewijs dat dáár het pad ligt: naar geluk, naar betekenis, naar een reden van leven.

Bewustzijn creëren

Wat ‘wil’ God van de mens? Dat we onze unieke kracht laten groeien: ons reflectief bewustzijn. Bewustzijn creëren. In welke vorm dan ook: in kunst, in zorg, in opvoeding, in waarheid, in aandacht, in moed.

Maar de mens is bang en daardoor destructief. We bouwen regels en machtssystemen om onmacht en angst af te kopen.

We willen controle, omdat we vergeten zijn hoe vertrouwen voelt. Daar lopen we als mensheid vast. want controle is angst dat een masker draagt. Of misschien nog duidelijker in deze tijd: Controle is angst dat een uniform draagt.

Kijk naar de bloem: groei ontstaat door zonlicht en water. En als de bloem lijkt te sterven… groeit ze door. Onder de grond. Bij de wortel. In stilte. In aarde.

Voor de mens is het identiek. De wortel is onze ziel: de poort naar God. Maar die wortel voeden zijn we verleerd. We zijn onze verbondenheid vergeten. Onze eenheid.

We dachten boven de natuur te staan. En met wetenschap gooiden we ook God met het badwater weg. Nu telt enkel wat meetbaar is. Cijfers. Data. Bewijs.

Maar “bewijs” is vaak het pantser van een wereld die we niet begrijpen durven. En precies dáárom is symboliek nodig: niet als ontsnapping, maar als taal voor wat te diep is voor ons om te begrijpen.

Net zoals de boom, de plant en de bloem moeten we groeien. En groei ontstaat bijna altijd bij pijn, bij lijden.

De wereld is plat geworden. Weg symboliek. Weg metaforen.

Dat is ook wat het Kerstverhaal toont: niet als religieuze marketing, maar als innerlijke route. Van donker naar licht. Van masker naar mens.

Maar de wereld is plat geworden. Weg symboliek. Weg metaforen. Weg het besef dat we niet alles kunnen, of hoeven, te weten.

Nu is er enkel nog materie. Zelfs het lichaam wordt een project om geluk te “maken”: snijden, hakken, breken, optimaliseren. Uniform zoeken naar rust, maar op de verkeerde plek.

En toch… onder al dat lawaai blijft iets fluisteren. De wortel wil water. De ziel wil gezien worden. Het bewustzijn wil groeien.

Daarom werk ik. Daarom maak ik. Daarom schrijf ik. Daarom wil ik de mens weer leren dromen. Te luisteren naar de ziel.

Hieronder een analyse van een droom van me. Geanalyseerd door Droommachine.

Stuur jouw droom ook in, het is gratis.

Daarom wil ik de mens weer leren dromen. Te luisteren naar de ziel.

SelfSo is ontstaan uit die ene eenvoudige vraag: wat als bewustzijn creëren onze echte taak is?
Niet als idee, maar als dagelijkse discipline. Als kunst. Als moed.

Daarom maak ik lesprogramma’s die niet alleen informeren, maar bewegen. Daarom schrijf ik gedichten, maak ik muziek, maar doe ik alles eenmalig. Om wat onbewust in mij leeft bewust te maken. Niet als verdienmodel maar als groeimodel. Daarom film ik dromen, omdat dromen de oudste taal van de mens zijn, en omdat onze tijd die taal opnieuw nodig heeft.
Misschien om te genezen. Misschien om richting te vinden. Misschien alleen al om te herinneren dat we meer zijn dan ons masker.

Ja, we leven in het tijdperk van het Ego.
Maar onder dat masker leeft nog steeds iets dat groeien wil.

En jij? Groei jij?

— Erwin Steijlen is kunstenaar, componist, dichter, spreker en Artist of Change.

Hij is de maker van SelfSo, een platform voor persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke verandering.

SelfSo biedt het online lesprogramma De 5 Stappen naar Verandering, dat mensen helpt weer in contact te komen met hun authentieke zelf – via kunst, muziek, poëzie en filosofie.

Erwin is ook auteur van verschillende boeken, waaronder Waartijd.

Met de SelfSo Droommachine bouwt hij aan een levend droomarchief van deze tijd: een plek waar dromen serieus genomen worden als taal van de ziel.

In januari 2026 verschijnt het nieuwe lesprogramma ‘Kunst van Dromen’.

➤ De 5 Stappen naar Verandering – gratis proefles
➤ SelfSo Droommachine